Bilgisayar Nasıl Hızlandırılır? Windows ve Mac İçin Ücretsiz Çözümler
Bilgisayarınız neden yavaş? Windows ve Mac'te yavaş bilgisayar nasıl hızlandırılır: güncellemeler, başlangıç uygulamaları, depolama ve virüs taraması ile ücretsiz çözümler.
Bu rehber yalnızca genel bilgi amaçlıdır; profesyonel mali, hukuki veya teknik tavsiye değildir. Menüler ve kurallar cihaza ve ülkeye göre değişebilir.
Yavaş bir bilgisayarı hızlandırmanın en hızlı yolu, onu yeniden başlatmak, güncellemeleri yüklemek, kullanmadığınız uygulamaları kapatmak ve fazladan programların açılışta başlamasını engellemektir. Hâlâ yavaşsa depolama alanı açın ve kötü amaçlı yazılım taraması yapın; çünkü neredeyse dolmuş bir disk ve istenmeyen yazılımlar en yaygın iki nedendir.
Aşağıdaki çözümlerin hepsi ücretsizdir ve Windows ile macOS'ta yerleşik olarak bulunur. En baştan başlayın, çünkü ilk birkaç adım çoğu sorunu çözer.
Kısa cevap
- Bilgisayarınızı yeniden başlatın ve tüm sistem güncellemelerini yükleyin.
- Kullanmadığınız uygulamaları ve tarayıcı sekmelerini kapatın.
- Açılışta otomatik olarak başlayan uygulamaları kapatın.
- Dosyaları silerek ve kullanmadığınız uygulamaları kaldırarak disk alanı açın.
- Kötü amaçlı yazılım taraması yapın.
- En çok bellek veya işlemci gücü kullanan uygulamaları kontrol edin.
- Hâlâ yavaşsa bellek (RAM) veya daha hızlı bir sürücü eklemeyi düşünün.
Bilgisayarım Neden Bu Kadar Yavaş?
Bir bilgisayar, ihtiyaç duyduğu bir kaynak tükendiğinde yavaşlar. İşte olağan şüpheliler ve onları nasıl fark edeceğiniz.
| Olası neden | Yaygın belirti | En iyi çözüm |
|---|---|---|
| Çok fazla açık uygulama | Pencereler arasında yavaş geçiş | Kullanılmayan uygulamaları ve sekmeleri kapatın |
| Çok fazla başlangıç uygulaması | Oturum açtıktan sonra uzun bekleme | Başlangıç uygulamalarını devre dışı bırakın |
| Depolama neredeyse dolu | Düşük disk alanı uyarıları | Dosyaları silin, uygulamaları kaldırın |
| Kötü amaçlı veya istenmeyen yazılım | Açılır pencereler, yeni araç çubukları, fanların hızlı dönmesi | Tam güvenlik taraması yapın |
| Eksik güncellemeler | Hatalar, çökmeler, sürücü sorunları | Sistem ve sürücü güncellemelerini yükleyin |
| Yetersiz bellek (RAM) | Çok sayıda sekme veya büyük dosyalarla yavaşlık | Uygulamaları kapatın veya RAM ekleyin |
| Eskiyen sabit disk | Yavaş açılış ve dosya açma | Katı hal sürücüsüne (SSD) yükseltin |
Her Bilgisayar İçin Hızlı Çözümler
- Yeniden başlatın. Yeniden başlatma belleği temizler ve takılı kalmış işlemleri sonlandırır. Birçok kişi bilgisayarını haftalarca uyku modunda bırakır ve bu da sorunların birikmesine yol açar.
- İhtiyacınız olmayanları kapatın. Her açık uygulama ve tarayıcı sekmesi bellek kullanır. Uygulamaları sadece simge durumuna küçültmek yerine tamamen kapatın.
- Tarayıcınızı temizleyin. Kullanmadığınız uzantıları kaldırın. Web siteleri yavaş ama diğer uygulamalar normalse tarayıcı önbelleği nasıl temizlenir yazımıza göz atın.
- İnternetinizi kontrol edin. Yalnızca çevrim içi işler yavaşsa sorun bilgisayarınızda değil, bağlantınızda olabilir. Wi-Fi bağlanmıyor sorunu nasıl çözülür rehberimizi deneyin.
Windows Bilgisayar Nasıl Hızlandırılır?
Aşağıdaki menü adları Windows'un güncel sürümleriyle eşleşir ve eski sürümlerde biraz farklı olabilir.
1. Güncellemeleri yükleyin
Başlat > Ayarlar > Windows Update yolunu izleyin ve Güncelleştirmeleri denetle'yi seçin. Sürücü güncellemeleri için Gelişmiş seçenekler > İsteğe bağlı güncelleştirmeler bölümüne bakın. İstendiğinde yeniden başlatın.
2. Başlangıç uygulamalarını devre dışı bırakın
- Görev Yöneticisi'ni açmak için Ctrl + Shift + Esc tuşlarına basın.
- Başlangıç uygulamaları'nı seçin.
- Hemen ihtiyaç duymadığınız herhangi bir uygulamaya sağ tıklayın ve Devre dışı bırak'ı seçin.
Bu işlem hiçbir şeyi kaldırmaz. Uygulama yalnızca siz açana kadar bekler.
3. Disk alanı açın
- Başlat > Ayarlar > Sistem > Depolama yolunu izleyin.
- Otomatik temizlik için Depolama Algısı'nı kullanın veya Geçici dosyalar'ı açıp ihtiyacınız olmayanları kaldırın.
- Başlat menüsünde Disk Temizleme diye de arama yapabilirsiniz.
4. Kullanmadığınız uygulamaları kaldırın
Başlat > Ayarlar > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar yolunu izleyin. Listede uygulamayı bulun ve Kaldır'ı seçin. Deneme sürümü yazılımları ve artık tanımadığınız araçları kaldırın, ancak bilgisayarınızın üreticisine ait olup emin olmadığınız şeylere dokunmayın.
5. Arka planda çalışan uygulamaları durdurun
Yüklü uygulamalar bölümünde bir uygulamanın Gelişmiş seçenekler'ini (varsa) açın ve Bu uygulamanın arka planda çalışmasına izin ver ayarını Hiçbir zaman olarak belirleyin.
6. Kötü amaçlı yazılım taraması yapın
Başlat > Ayarlar > Gizlilik ve güvenlik > Windows Güvenliği > Virüs ve tehdit koruması yolunu izleyin ve Hızlı tarama'yı seçin. Bulduğu her şeyi kaldırın.
7. Görsel efektleri ve güç ayarlarını düzenleyin
- Windows'un görünümünü ve performansını ayarlayın diye arama yapın. Görsel Efektler sekmesinde En iyi performans için ayarla'yı seçin.
- Başlat > Ayarlar > Sistem > Güç ve pil yolunu izleyin ve Güç modu altında En iyi performans'ı seçin. Dizüstü bilgisayarda bu ayar daha fazla pil tüketir.
8. Sürücüleri en iyi duruma getirin
Sürücüleri Birleştir ve En İyi Duruma Getir diye arama yapın, sürücünüzü seçin ve En İyi Duruma Getir'i seçin. Windows bunu genellikle bir zamanlamaya göre yapar, ancak elle çalıştırmanın bir zararı yoktur.
9. Kaynak kullanımını izleyin
Görev Yöneticisi'ni açın (Ctrl + Shift + Esc). İşlemler sekmesinde, hangi uygulamaların ağır olduğunu görmek için CPU'ya veya Belleğe göre sıralayın. Performans sekmesi, belleğinizin veya diskinizin sürekli %100'e yakın olup olmadığını gösterir.
Mac Nasıl Hızlandırılır?
Menü adları macOS sürümleri arasında biraz farklılık gösterebilir.
1. macOS'u güncelleyin
Apple menüsü > Sistem Ayarları > Genel > Yazılım Güncelleme'yi seçin ve mevcut olan her şeyi yükleyin.
2. Depolama alanı açın
Apple menüsü > Sistem Ayarları > Genel > Depolama yolunu izleyin. Önerileri gözden geçirin ve size uygun olanları açın. Nadiren kullandığınız büyük dosyaları harici bir sürücüye veya bulut depolamaya taşıyın, ardından artık ihtiyacınız olmayanları silin.
3. Giriş öğelerini kaldırın
- Apple menüsü > Sistem Ayarları > Genel yolunu izleyin.
- Giriş Öğeleri ve Uzantılar'a (Login Items & Extensions) tıklayın.
- Açılışta ihtiyacınız olmayan bir uygulamayı seçin ve listenin altındaki Sil (−) düğmesine tıklayın.
4. Etkinlik Monitörü'ne bakın
Etkinlik Monitörü'nü açın (Spotlight ile arayarak bulabilirsiniz). Mac'inizin ve her uygulamanın ne kadar bellek kullandığını ve hangi uygulamaların en çok çalıştığını görmek için kullanın. Kullanmadığınız uygulamalardan çıkın.
5. Uygulama uyumluluğunu kontrol edin
Mac'inizin işlemcisi veya grafik birimi için yapılmamış bir uygulama kötü çalışabilir. Mac'inizin işlemcisini Apple menüsü > Sistem Ayarları > Genel > Hakkında bölümünde görebilirsiniz. Bunu uygulamanın sistem gereksinimleriyle karşılaştırın.
6. Diski onarın
Disk sorunlarından şüpheleniyorsanız Disk İzlencesi'ni açın, başlangıç diskinizi seçin ve hataları denetleyip düzeltmek için kullanın.
Donanım Ne Zaman Yükseltilmeli?
Bu çözümlerden sonra bilgisayarınız hâlâ yavaşsa sınır donanım olabilir.
- Daha fazla bellek (RAM): Çok sayıda uygulama veya sekmeyi açık tutuyorsanız işe yarar. Önce modelinizin teknik özelliklerine bakın, çünkü birçok dizüstü bilgisayar satın alındıktan sonra yükseltilemez.
- Katı hal sürücüsü (SSD): Eski, dönen bir sabit diski SSD ile değiştirmek, eski bilgisayarlarda çoğu zaman en büyük farkı yaratır.
- Yeni bir bilgisayar: Cihaz artık güvenlik güncellemesi almıyorsa onu değiştirmek hem daha hızlı hem de daha güvenlidir.
Herhangi bir donanım değişikliğinden veya sıfırlamadan önce yedek alın. Bir şeyler ters giderse silinen dosyalar nasıl kurtarılır rehberimiz yardımcı olabilir.
Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar
- "PC temizleyici" veya "hız artırıcı" uygulamalar yüklemek. Birçoğu gereksizdir, bazıları ise size abonelik satmak için sahte uyarılar gösteren dolandırıcılıklardır. Yukarıdaki yerleşik araçlar işi görür.
- Güvenlik yazılımını devre dışı bırakmak. Virüs korumasını kapatmak yavaş bir bilgisayarı düzeltmez ve sizi savunmasız bırakır.
- Sistem dosyalarını silmek. Yalnızca tanıdığınız dosyaları ve uygulamaları kaldırın. Klasörleri elle silmek yerine yerleşik depolama araçlarını kullanın.
- Güncelleme uyarılarını görmezden gelmek. Güncellemeler, sistemi yavaşlatabilecek hataları ve güvenlik açıklarını giderir.
- Bilgisayarınıza virüs bulaştığını söyleyen açılır pencerelere güvenmek. Gerçek güvenlik araçları sizden bir telefon numarasını aramanızı istemez. İnternet dolandırıcılığını nasıl anlayacağınızı öğrenin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilgisayarım açtıktan hemen sonra neden yavaş?
Muhtemelen aynı anda çok fazla uygulama başlıyordur. Gereksiz başlangıç uygulamalarını Windows'ta Görev Yöneticisi'nden, Mac'te ise Giriş Öğeleri ve Uzantılar bölümünden devre dışı bırakın. Arka planda yüklenen güncellemeler de geçici bir yavaşlamaya neden olabilir.
Yeniden başlatmak bilgisayarı gerçekten hızlandırır mı?
Evet, çoğu zaman. Yeniden başlatma belleği temizler, takılı kalmış işlemleri sonlandırır ve bekleyen güncellemeleri tamamlar. Bilgisayarınız ağırlaştığında atabileceğiniz en kolay ilk adımdır.
Diskimde ne kadar boş alan bırakmalıyım?
Resmî tek bir sayı yoktur, ancak neredeyse dolu bir disk geçici dosyalar ve güncellemeler için çok az yer bırakır. Birçok kişi iyi miktarda alanı boş tutmayı hedefler; hem Windows hem de macOS alan azaldığında sizi uyarır.
Fabrika ayarlarına sıfırlamak bilgisayarımı hızlandırır mı?
Yazılım sorunları birikmişse sıfırlama yardımcı olabilir, ancak uygulamalarınızı ve ayarlarınızı, bazen de dosyalarınızı siler. Önce diğer tüm çözümleri deneyin ve sıfırlamadan önce her şeyi yedekleyin.
Kötü amaçlı yazılım bilgisayarımı yavaşlatabilir mi?
Evet. Kötü amaçlı yazılımlar arka planda işlemcinizi, belleğinizi ve internet bağlantınızı kullanabilir. Yerleşik güvenlik aracınızla tam tarama yapın ve bulduğu her şeyi kaldırın.
Daha fazla RAM almaya değer mi?
Görev Yöneticisi'nde veya Etkinlik Monitörü'nde belleğiniz sık sık neredeyse doluysa işe yarar. Bellek kullanımı düşük kalıyorsa daha fazla RAM pek fark yaratmaz; bir SSD veya yazılım temizliği daha çok yardımcı olur.